بزرگداشت حکیم عمر خیام

۲۸ اردیبهشت، روز بزرگداشت حکیم عمر خیام گرامی باد.

ابوالفتح، عمر بن ابراهیم خیامی نیشابوری، معروف به «خیام»، فیلسوف، ریاضیدان و شاعر اواخر قرن ۵ و اوایل قرن ۶ است که شهرت جهانی دارد، اما این شهرت بیشتر به‌خاطر اشعار منسوب به اوست نه فلسفه و ریاضیات. اشعار منسوب به خیام که اکثر قریب به اتفاق‌شان از او نیست، به وی چهره‌ای مغایر با چهره واقعی‌اش داده، یعنی چهره یک انسان شکاک پوچگرای دم غنیمت شمار غیر مسئول! از خیام برخی متون فلسفی باقی مانده که طرز تفکرش را روشن می‌سازد. یکی رساله‌ای است به‌نام «کون و تکلیف» که در آن به سؤالاتی درباره حکمت و هدف آفرینش و فلسفه عبادات پاسخ داده است. اتفاقا آنچه خیام در این رساله بیان کرده همان مطالبی است که در اشعار منسوب به او درباره آنها اظهار تحیر شده است. به همین جهت برخی از محققان انتساب این اشعار را به خیام ردّ می‌کنند. به افتخار این دانشمند ایرانی یکی از حفره‌های کره ماه «عمر خیام» نامیده شده‌ است.

رباعی از خیام: پیش از من و تو لیل و نهاری بوده است گردنده فلک نیز بکاری بوده است هرجا که قدم نهی تو بر روی زمین آن مردمک چشم نگاری بوده است